Geschiedenis

Stel je het even voor: een slagveld met 40.000 gewonden die zonder verzorging bijna volledig aan hun lot zijn overlaten. Dat moet echt een onwerkelijk beeld zijn. Dergelijk tafereel was het resultaat van een gruwelijke veldslag in 1859. Toen vochten het Franse leger onder Napoleon III en het Oostenrijkse leger in het Italiaanse Solferino.

Het idee van Henri Dunant

Henry Dunant, een Zwitsers bankier, was ter plaatse. Hij vond de situatie zo verschrikkelijk dat hij hulp vroeg aan Italiaanse vrouwen uit de naburige dorpen. Hij richtte hulpposten op voor de gewonden en zieken van beide partijen.
De gruwelen die hem vol verontwaardiging en medelijden hebben getroffen, beschrijft hij in een boek met de titel "Un souvenir de Solférino". Hierin vraagt hij zich af: "Zou men in vredestijd in alle landen ter wereld geen hulpposten die, in oorlogstijd, de gekwetsten zouden kunnen verzorgen?".

1863 - De geboorte van het Rode Kruis

Er wordt een commissie gevormd die op 17 februari 1863 het "Internationaal Permanente Comité van hulpverlening aan gewonde militairen" opricht. Als kenteken wordt een rood kruis op een wit veld - het omgekeerde van de Zwitserse vlag - vastgelegd.
Na een eerste conferentie wordt op 29 oktober 1863 de geboorte van het Rode Kruis gevierd. Op 22 augustus 1864 wordt het "Verdrag van Genève" ondertekend. Hierein wordt het Rode Kruis officieel erkend en ontstaat het humanitair recht. Dit humanitair recht beschermt de oorlogsslachtoffers en zal, in de daaropvolgende jaren, ontelbare mensenlevens redden. De Belgische regering behoorde tot de eerste ondertekenaars.
Voor zijn werk kreeg Henri Dunant in 1901 de Nobelprijs voor de Vrede. Later zou het Rode Kruis nog drie keer de Nobelprijs krijgen.

De Verdragen van Genève

Het Eerste Verdrag wordt al snel aangevuld met het Tweede Verdrag van Genève dat bescherming biedt aan de zieken, gewonden en schipbreukelingen van de oorlog op zee. Door de Eerste Wereldoorlog wordt in 1929 een Derde Verdrag opgesteld over de bescherming en behandeling van krijgsgevangenen. De noodzaak om de burgerbevolking te beschermen wordt duidelijk na de holocaust en de massale bombardementen van de steden in de Tweede Wereldoorlog. Dit leidt tot het Vierde Verdrag van Genève in 1949.
Op dit ogenblik zijn de Verdragen door vrijwel alle landen in de wereld erkend. De vier Verdragen van Genève vormen nog steeds de basis van het Internationaal Humanitair Recht.

Uitbreiding naar hulpverlening in vredestijd

In 1910 heeft het Rode Kruiszich al over meer dan 40 landen verspreid. Oorspronkelijk opgericht om hulp te verlenen aan oorlogslachtoffers, ontstaat na de Eerste Wereldoorlog het idee om het Rode Kruiswerk ook in vredestijd verder te zetten. Op die manier zouden de vrijwilligers zich ook beter kunnen voorbereiden op de hulpverlening in geval van een oorlog.
Vandaag kan het Rode Kruis rekenen op meer dan 100 miljoen vrijwilligers. Meer dan 180 landen hebben een nationale Rode Kruis- of Rode Halve Maanvereniging met een eigen werking. Het Rode Kruis is hierdoor de grootste hulpverlenende organisatie in de wereld.